Spomen ploča srpskoj vojsci u Splitu. Obeležavanje trogodišnjice 1922.

Listajući časopis “Vojni vesnik”, koji je 20-tih godina XX veka izlazio u Kragujevcu, stignem i do članka kojim je 1922. godine u Splitu obeležena treća godišnjica od kako je srpska vojska oslobodila taj grad u Dalmaciji. Srpski vojnici su na svom oslobodilačkom putu ušli u Split 20. novembra 1918. godine. Tri godine kasnije, prilikom proslave godišnjice na rivi je otkrivena spomen-ploča. Kragujevački “Vojni vesnik” donosi članak o tom događaju, koji se nalazi u knjizi II, broj 2, februar 1922., na strani 37. Na kraju ovog teksta možete videti i fotografiju načinjenu prilikom otkrivanja spomen-ploče podignute u znak sećanja na dan kada je hrabra vojska kralja Srbije Petra I pobednosno stupila na tlo grada Splita. Grad Split, februara 1922. Prilikom treće godišnjice oslobođenja grad Split je osvanuo okićen zastavama. Obala je pokazivala divnu sliku. Bilo je skupljeno više hiljada gledalaca da prisustvuju svečanome otkrivanju spomen-ploče, koja treba da ostane kao vidljiva uspomena na onaj istorijski dan, kada je oslobodilačka srpska vojska prvi put stupila na tlo Splita. Na trgu Sv. Petra našli su se svi prestavnici vlasti i korporacija, kralj. namesnik g. dr. Meltičić, zatim opštinski načelnik g. dr. Tartalja sa celom opšinskom upravom, čehoslovački konzul g. Heržman, komandant mesta g. Stojišić, sokoli, vatrogasci, ženska udruženja i omladina. Sudelovale su dve glazbe, vojna i narodna. Predmetom opšte pažnje bio je i g. Trnokopović, potpukovnik, koji je prvi sa svojim odredom vojske stupio na zemljište grada Splita. Otkrivanje je izvršio gradski načelnik g. dr. Tartalja uz lep i dirljiv govor; za njim je uzeo reč komandant mesta g. Stojišić, i za njim, kralj. namesnik, g. dr. Meltičić. Svi su oni burno pozdravljeni, i klicalo se jedinstvu naroda, vojsci i vladaru. Najzad se sam g. Trnokopović, u dirljivom govoru, seća onih dana iz 1918. godine, kada je sa vojnicima koji su prevalili preko 800km došao u bratski Split, u pomoć braći i bili su tako dočekani, da se još i danas o tome priča u svoj našoj Kraljevini. Seća se svog razgovora sa američkim podadmiralom. — Imate li dovoljno snage da možete održati mir i red u Splitu i u Dalmaciji: Ja sam odgovorio “da, ja jamčim za red ne samo u Splitu i u Dalmaciji, nego da sam spreman uzeti jemstvo i za 100km na sever.” Na to je Amerikanac: “jest, video sam kako ste dočekani. Vi niste došli u tuđu zemlju, već svojoj braći.” Neka se znade da je na 20.11. 1918. za regencije Aleksandra Karađorđeva hrabra vojska kralja Srbije Petra I pod vođstvom majora Stojana Trnokopovića na ovaj pristan pobedonosno stupila. Pozdravljena, zagrljena blagoslovljena od celokupnog naroda i građanstva Splita