{"id":3493,"date":"2020-06-26T04:14:47","date_gmt":"2020-06-26T02:14:47","guid":{"rendered":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/?p=3493"},"modified":"2020-06-26T04:16:11","modified_gmt":"2020-06-26T02:16:11","slug":"slovenska-rasa-knjiga-lubora-niderlea","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/slovenska-rasa-knjiga-lubora-niderlea\/2020\/","title":{"rendered":"“Slovenska rasa”, knjiga Lubora Niderlea"},"content":{"rendered":"\n

Lubor Niderle kod nas je najpoznatiji po delu “Slovenske starine”<\/a><\/em> (orig. naslov: Rukovet slovanske archeologie<\/em>), koje je 1954. godine objavila Matica srpska u Novom Sadu. “Slovenske starine”<\/em> \u010dini skup radova Lubora Niderlea o starim Slovenima u istoriji i arheologiji. Ovo je jedino Niderleovo delo prevedeno na srpski jezik. Knjiga o kojoj je ovde re\u010d, “La Race Slave”<\/a><\/em> (Slovenska rasa<\/em>) nikada nije prevedena na srpski jezik. Francusko izdanje iz 1916. godine koje imamo u posedu, sa \u010de\u0161kog jezika preveo je Luj Le\u017ee<\/a> (Louis Leger), kod nas najpoznatiji po njegovoj knjizi “Slovenska mitologija<\/a>” \u010diji je prevod prvi put objavljen u Beogradu 1904. godine. Deo poglavlja o Srbima i Hrvatima iz knjige “Slovenska rasa” (preveden na srpski*) mo\u017eete pro\u010ditati u nastavku. Ali, pre toga par re\u010di o autoru.<\/p>\n\n\n\n

Lubor Niderle<\/strong> \/ Lubor Niederle (1865-1944), \u010de\u0161ki antropolog, arheolog, etnograf i istori\u010dar. Od 1898. radio je kao profesor na Univerzitetu u Pragu. Tokom 1907\u201308. je na mestu dekana Filozofskog fakulteta. Bio je doktor istorije i klasi\u010dne arheologije. Smatra se jednim od osniva\u010da moderne arheologije u \u010de\u0161kim zemljama. Niderle je pomogao da se u Pragu osnuje Slavenski institut (Slovansk\u00fd \u00fastav) \u010diji je direktor bio od 1928. do 1931. godine. Prete\u017eno se bavio slovenskom etnografijom i na tu temu je objavio vi\u0161e dela.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
Slovenska rasa: Hrvati i Srbi<\/h6>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Hrvati i Srbi, poput Slovenaca i Bugara, pripadaju ju\u017enoslovenskoj ili jugoslovenskoj porodici. Na po\u010detku su formirali jedinstvenu grupu koju je istorija podelila na dva dela, u dve nacije, Srbe i Hrvate. Ove dve nacije, iako su svesne svoje srodnosti, obe pola\u017eu pravo na samostalni \u017eivot. U pro\u0161losti su postojale odre\u0111ene razlike izme\u0111u razli\u010ditih delova budu\u0107e srpske grupe i budu\u0107e hrvatske grupe, ali ove razlike nisu bile velike. Razlike su se ocrtavale u dijalekti\u010dkim nijansama, organizaciji razli\u010ditih plemena, razli\u010ditim politi\u010dkim centrima itd. Na po\u010detku su postojala plemena koja su pripadala istoj grupi, istog jezika, sa vrlo malim razlikama; ova grupa napu\u0161ta svoju prvobitnu domovinu u regionu Karpata, napreduje prema Dunavu, zatim Dravi, Savi i Balkanskom poluostrvu: ova plemena na\u0161la su novo stani\u0161te, razdvojeni jedni od drugih planinama; jedva komuniciraju jedni sa drugima. Izolovani jedni od drugih, koncentri\u0161u se u razli\u010dite grupe i asimiliraju ostatke domoroda\u010dkih naroda. Ne znamo ta\u010dno kada su ova srpsko-hrvatska plemena zauzela ovu teritoriju. Neke porodice, mo\u017eda \u010dak i plemena, pre\u0161la su Dunav pre V veka, ali masovna migracija nije nastupila pre V ili VI veka. Ono \u0161to se mo\u017ee potvrditi jeste da oni nisu do\u0161li u VII veku tokom vladavine Iraklija (oko 630-640), kako to tvrdi Konstantin Porfirogenit…<\/p>\n\n\n\n

Severozapadna plemena dala su zemlji ime Hrvatska, naziv \u010dije je poreklo nepoznato i za koje ne postoji zadovoljavaju\u0107e obja\u0161njenje. Ju\u017ena i isto\u010dna plemena grupisala su se oko srpskog plemena, prvobitno na rekama Tari, Limu i Ibru. Upravo u drevnom Rasu prvi put susre\u0107emo naziv Srbija. Od tada su se sudbine Srba i Hrvata razvijale paralelno, dok se politi\u010dko razdvajanje definitivno dogodilo 1102. godine kada je Hrvatska pripala kruni Ma\u0111arske. Godine 1526. ona je pre\u0161la pod \u017eezlo Habsburgovaca.<\/p>\n\n\n\n

Srbi su se u XII veku pripremali za najsjajniji period njihove istorije, doba koje je zapo\u010delo sa velikim \u017eupanom Stefanom Nemanjom (1168-1196). <\/p>\n\n\n\n

Bezdan se jo\u0161 vi\u0161e pro\u0161irio kada su dve grupe bile razdvojene sa verske ta\u010dke gledi\u0161ta. Hrvati su, kao rezultat svojih politi\u010dkih odnosa sa Papom, prihvatili katoli\u010dku liturgiju i hijerarhiju. Srbi su primili hri\u0161\u0107anstvo od Vizantije, a tako\u0111e su od Vizantije dobili autokefalnu crkvu u vreme arhiepiskopa Save, brata cara Stefana (tzar<\/em> Etienne<\/em>), prvog krunisanog.<\/p>\n\n\n\n

Ovaj dvostruki crkveni uticaj duboko je prodro u sav narodni \u017eivot i manifestovao se i u knji\u017eevnosti. Dok su Hrvati upotrebljavali latinicu, Srbi su koristili \u0107irilicu. Jedni su bili vezani za latinsku kulturu; drugi za vizantijsku kulturu.<\/p>\n\n\n\n

Srpsku mo\u0107 uni\u0161tili su Turci u bitci na Kosovu (1389). Prepu\u0161teni Osmanlijama, Srbi su zadr\u017eali svoj nacionalni karakter, vratili energiju i po\u010detkom XIX veka, nakon ustanaka 1804. i 1815., postepeno su dobili svoju politi\u010dku nezavisnost. Kne\u017eevina Srbija pojavila se kao ozbiljno jezgro sposobno da koncentri\u0161e sve srpske elemente Balkana u novo nacionalno jedinstvo…<\/p>\n\n\n\n

Na strani 173-174 Niderle ka\u017ee: “Me\u0111u Srbima i Hrvatima nema velikih razlika sa fizi\u010dke ta\u010dke gledi\u0161ta, kao ni u pogledu jezika, tako ni u na\u010dinu \u017eivljenja. Razlike me\u0111u njima su politi\u010dke, religiozne i knji\u017eevne. Sa antropolo\u0161kog stanovi\u0161ta, po onome \u0161to znamo do sada, postoji mnogo vi\u0161e razlika izme\u0111u Srbo-Hrvata i drugih Slovena, nego izme\u0111u samih Srba i Hrvata.<\/p>\n\n\n\n

Osim poglavlja o Srbima i Hrvatima (str. 147-181), u knjizi su zastupljeni i slede\u0107i slovenski narodi: Rusi, Poljaci, Lu\u017ei\u010dki Srbi, \u010cesi i Slovaci, Slovenci, Bugari.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Izvor \"La Race Slave\", Felix Alcan, Paris 1916, str. 147-150, 173-174. *Prevod teskta nije profesionalni i mo\u017ee sadr\u017eati gre\u0161ke.<\/em><\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Lubor Niderle kod nas je najpoznatiji po delu “Slovenske starine” (orig. naslov: Rukovet slovanske archeologie), koje je 1954. godine objavila Matica srpska u Novom Sadu. “Slovenske starine” čini skup radova Lubora Niderlea o starim Slovenima u istoriji i arheologiji. Ovo je jedino Niderleovo delo prevedeno na srpski jezik. Knjiga o kojoj je ovde reč, “La Race Slave” (Slovenska rasa) nikada nije prevedena na srpski jezik. Francusko izdanje iz 1916. godine koje imamo u posedu, sa češkog jezika preveo je Luj Leže (Louis Leger), kod nas najpoznatiji po njegovoj knjizi “Slovenska mitologija” čiji je prevod prvi put objavljen u Beogradu 1904. godine. Deo poglavlja o Srbima i Hrvatima iz knjige “Slovenska rasa” (preveden na srpski*) možete pročitati u nastavku. Ali, pre toga par reči o autoru. Lubor Niderle \/ Lubor Niederle (1865-1944), češki antropolog, arheolog, etnograf i istoričar. Od 1898. radio je kao profesor na Univerzitetu u Pragu. Tokom 1907–08. je na mestu dekana Filozofskog fakulteta. Bio je doktor istorije i klasične arheologije. Smatra se jednim od osnivača moderne arheologije u češkim zemljama. Niderle je pomogao da se u Pragu osnuje Slavenski institut (Slovanský ústav) čiji je direktor bio od 1928. do 1931. godine. Pretežno se bavio slovenskom etnografijom i na tu temu je objavio više dela. Slovenska rasa: Hrvati i Srbi Hrvati i Srbi, poput Slovenaca i Bugara, pripadaju južnoslovenskoj ili jugoslovenskoj porodici. Na početku su formirali jedinstvenu grupu koju je istorija podelila na dva dela, u dve nacije, Srbe i Hrvate. Ove dve nacije, iako su svesne svoje srodnosti, obe polažu pravo na samostalni život. U prošlosti su postojale određene razlike između različitih delova buduće srpske grupe i buduće hrvatske grupe, ali ove razlike nisu bile velike. Razlike su se ocrtavale u dijalektičkim nijansama, organizaciji različitih plemena, različitim političkim centrima itd. Na početku su postojala plemena koja su pripadala istoj grupi, istog jezika, sa vrlo malim razlikama; ova grupa napušta svoju prvobitnu domovinu u regionu Karpata, napreduje prema Dunavu, zatim Dravi, Savi i Balkanskom poluostrvu: ova plemena našla su novo stanište, razdvojeni jedni od drugih planinama; jedva komuniciraju jedni sa drugima. Izolovani jedni od drugih, koncentrišu se u različite grupe i asimiliraju ostatke domorodačkih naroda. Ne znamo tačno kada su ova srpsko-hrvatska plemena zauzela ovu teritoriju. Neke porodice, možda čak i plemena, prešla su Dunav pre V veka, ali masovna migracija nije nastupila pre V ili VI veka. Ono što se može potvrditi jeste da oni nisu došli u VII veku tokom vladavine Iraklija (oko 630-640), kako to tvrdi Konstantin Porfirogenit… Severozapadna plemena dala su zemlji ime Hrvatska, naziv čije je poreklo nepoznato i za koje ne postoji zadovoljavajuće objašnjenje. Južna i istočna plemena grupisala su se oko srpskog plemena, prvobitno na rekama Tari, Limu i Ibru. Upravo u drevnom Rasu prvi put susrećemo naziv Srbija. Od tada su se sudbine Srba i Hrvata razvijale paralelno, dok se političko razdvajanje definitivno dogodilo 1102. godine kada je Hrvatska pripala kruni Mađarske. Godine 1526. ona je prešla pod žezlo Habsburgovaca. Srbi su se u XII veku pripremali za najsjajniji period njihove istorije, doba koje je započelo sa velikim županom Stefanom Nemanjom (1168-1196). Bezdan se još više proširio kada su dve grupe bile razdvojene sa verske tačke gledišta. Hrvati su, kao rezultat svojih političkih odnosa sa Papom, prihvatili katoličku liturgiju i hijerarhiju. Srbi su primili hrišćanstvo od Vizantije, a takođe su od Vizantije dobili autokefalnu crkvu u vreme arhiepiskopa Save, brata cara Stefana (tzar Etienne), prvog krunisanog. Ovaj dvostruki crkveni uticaj duboko je prodro u sav narodni život i manifestovao se i u književnosti. Dok su Hrvati upotrebljavali latinicu, Srbi su koristili ćirilicu. Jedni su bili vezani za latinsku kulturu; drugi za vizantijsku kulturu. Srpsku moć uništili su Turci u bitci na Kosovu (1389). Prepušteni Osmanlijama, Srbi su zadržali svoj nacionalni karakter, vratili energiju i početkom XIX veka, nakon ustanaka 1804. i 1815., postepeno su dobili svoju političku nezavisnost. Kneževina Srbija pojavila se kao ozbiljno jezgro sposobno da koncentriše sve srpske elemente Balkana u novo nacionalno jedinstvo… Na strani 173-174 Niderle kaže: “Među Srbima i Hrvatima nema velikih razlika sa fizičke tačke gledišta, kao ni u pogledu jezika, tako ni u načinu življenja. Razlike među njima su političke, religiozne i književne. Sa antropološkog stanovišta, po onome što znamo do sada, postoji mnogo više razlika između Srbo-Hrvata i drugih Slovena, nego između samih Srba i Hrvata. Osim poglavlja o Srbima i Hrvatima (str. 147-181), u knjizi su zastupljeni i sledeći slovenski narodi: Rusi, Poljaci, Lužički Srbi, Česi i Slovaci, Slovenci, Bugari. Izvor “La Race Slave”, Felix Alcan, Paris 1916, str. 147-150, 173-174. *Prevod teskta nije profesionalni i može sadržati greške.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3502,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[143],"tags":[520,524,522,519,517,523,518,102],"class_list":["post-3493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-starim-knjigama","tag-istorija-srba-i-hrvata","tag-knjige-na-francuskom","tag-knjige-o-slovenima","tag-la-race-slave","tag-lubor-niderle","tag-razlike-izmedu-srba-i-hrvata","tag-slovenske-starine","tag-stare-knjige"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3493\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}