{"id":4886,"date":"2022-01-25T18:42:14","date_gmt":"2022-01-25T17:42:14","guid":{"rendered":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/?p=4886"},"modified":"2022-01-26T18:58:20","modified_gmt":"2022-01-26T17:58:20","slug":"ostri-kamen-grad-despota-pavla-bakica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aknjige.com\/blog\/ostri-kamen-grad-despota-pavla-bakica\/2022\/","title":{"rendered":"“O\u0161tri kamen” grad despota Pavla Baki\u0107a"},"content":{"rendered":"\n
Bakic\u0301i su bili srpska plemic\u0301ka porodica koja je u po\u010detku dr\u017eala imanja u \u0160umadiji pod osmanskom okupacijom, a zatim su 1525. pre\u0161li Dunav i vremenom postali jedna od vodec\u0301ih srpskih plemic\u0301kih porodica u Ugarskoj kraljevini. Pored Petra Baki\u0107a, najpoznatiji izdanak ove porodice bio je Pavle Baki\u0107, ujedno poznat i kao “poslednji srpski despot”. Pavle je despotsku titulu dobio 1534. godine ukazom kralja Ferdinanda. Baki\u0107i su imali vi\u0161e poseda, kako u \u0160umadiji (Baki\u0107evi dvori, Dvorine kod Aran\u0111elovca), tako i severno od Dunava. Jedan od njihovih dvoraca zvao se “O\u0161tri kamen”. Njegovi ostaci danas pripadaju op\u0161tini Bukova u Trnavskom okrugu u Slova\u010dkoj.<\/h6>\n\n\n\n
\n\n\n\n

O\u0161tri kamen (tako\u0111e poznat pod imenima Ostri\u0161, Ostr\u00fd Kame\u0148 ili Biksradski Hrad, \u0160arfen\u0161tajn (nem. Scharfenstein<\/em>), Ele\u0161ke (ma\u0111. \u00c9lesk\u0151<\/em>)), srednjovekovni grad, danas ruina, tokom vekova izmenjao je mnogo gospodara. Poreklo zamka nije ta\u010dno poznato, ali se pretpostavlja da je sagra\u0111en u XIII veku. Kao jedan od pograni\u010dnih zamkova, prvi put se pominje 1273. godine. Njegov zadatak je bio da za\u0161titi trgova\u010dki put koji vodi od Budima preko zapadne Slova\u010dke preko prevoja u \u010ce\u0161ku, put koji je bio poznat kao “\u010de\u0161ki put”. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

U drugoj polovini XIV veka pripadao je ugarskom kralju Ludoviku An\u017eujskom (1326-1382) i \u017eeni mu Jelisaveti Kotromani\u0107 (1340-1387), \u0107erki bosanskog bana Stefana II Kotromani\u0107a i praunuci srpskog kralja Dragutina Nemanji\u0107a. (vidi tekst: Marija od Bosne, jedna na\u0161a zaboravljena kneginjica u \u0160vabenladnu<\/a>). Nakon \u0161to je kratko bio u posedu bana Miklo\u0161a Se\u010du (Mikl\u00f3s Sz\u00e9csi<\/em>), ponovo prelazi u posed kralja, tj. njegove naslednice, Jelisavetine \u0107erke Marije, poznate kao Marija Ugarska ili Marija An\u017eujska (1370-1395) i njenog mu\u017ea \u010de\u0161kog kralja i nema\u010dkog cara \u017digmunda Luksembur\u0161kog, kojem Marija ustupa ugarski presto, tj. krunu Sv. Stefana koju je nasledila od oca. Godine 1394. \u017digmund ga daruje transilvanijskom vojvodi Stiboru Stibori\u0107u (polj. \u015acibor ze \u015aciborzyc<\/em>, 1348-1414), poljskom plemi\u0107u koji je pripadao vite\u0161kom klanu “Ostoja” (polj. Hostoja<\/em> i Ostoya<\/em>, R\u00f3d Ostoj\u00f3w<\/em>). U prvoj polovini XV veka pripada opet kralju \u017digmundu i drugoj mu \u017eeni, Barbari, \u0107erci slovena\u010dkog grofa Hermana II Celjskog i praunuci kralja Tvrtka I. S obzirom da je Trnava bilo omiljeno boravi\u0161te oba pomenuta kralja, mo\u017eemo pretpostaviti da su obe kraljice srpskog porekla dolazile u tvr\u0111avu O\u0161tri kamen.<\/p>\n\n\n\n

O grad se otimao i Sibinjanin Janko. Od 1496. pripada bra\u0107i Cobor, Martinu i Imrihu. Nasledila su ga Martinova unu\u010dad Jovan i Ana Pilsberger (prva \u017eena Petra Baki\u0107a), i Imrihov sin Ga\u0161par, \u010dija \u0107e udovica Ursula \u0160arkanj postati druga \u017eena Petra Baki\u0107a. Ga\u0161parov sin Imrah II o\u017eeni\u0107e se Angelinom Baki\u0107, \u0107erkom Pavla Baki\u0107a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zamak “O\u0161tri kamen” u dana\u0161nje vreme.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Oko 1532. godine O\u0161tri kamen sa posedima pre\u0161ao je u vlasni\u0161tvo Pavla i Petra Baki\u0107a. Polovinu grada dobio je Petar \u017eenidbom. Drugu polovinu kupio je Pavle od Ga\u0161para Cobora za 1700, a uz to i grad \u0160a\u0161tin za 1500 zlatnih forinti. Godine 1540 \u017eena despota Pavla Baki\u0107a, Teodora, Srpkinja iz Bosne, isplatila je Petru Baki\u0107u njegov deo. Sa svojim \u0107erkama Margitom i Angelinom, postala je jedini vlasnik grada i pripadaju\u0107eg imanja. Od 1554. polovina grada i poseda prelazi Petrovoj deci: Pavlu II i Ani, dok druga polovina pripada pomenutoj pavlovoj \u0107erki Angelini, udatoj za barona Imraha II Cobora, podnamesnika Ugarske. Dugo nakon Angelinine smrti u posedu O\u0161trog kamena bili su Cobori, Angelinin sin i njegovi potomci. <\/p>\n\n\n\n

U po\u010detku, dvorac se sastojao samo od stambene palate i karaule. U XV veku zgrade su postepeno pro\u0161irene. Baki\u0107i su od O\u0161trog kamena napravili pravi grad. Stara utvrda je popravljena i dogra\u0111ena, u\u010dvr\u0161\u0107eni su stari i podignuti novi bedemi. Podigli su nekoliko zgrada i 15 odaja dovedeno je u red. Podignuti su ekonomski objekti i izgra\u0111ena kapela. Ceo grad je bio pokriven \u0161indrom (krovni pokriva\u010d od cepanih jelovih ili hrastovih dasaka). Zamak je imao i pro\u0161irenu osmatra\u010dnicu na grebenu, sa koje su se mogli videti i drugi zamkovi u okolini. Potomci Baki\u0107a tako\u0111e su dogra\u0111ivali. <\/p>\n\n\n\n