Istočno rimsko carstvo
  • Grčka vatra, njen nastanak i upotreba

    Grčkom vatrom ili tečnim plamenom se nazivala zapaljiva masa koja se od davnina upotrebljavala na Istoku, naročito u Vizantiji, kao ratno sredstvo u pomorskim bitkama kao i pomoćni metod u gradovima pod opsadom. Naziv “grčka vatra” potiče od Krstaša i od njih se proširio na engleski (greek fire) i druge jezike, dok se u Vizantiji ona nazivala „morska vatra“, “ratna vatra”, “tečna vatra”, “lepljiva vatra” ili „rimska vatra“, pošto su onovremeni stanovnici Istočnog rimskog carstva, tj. Vizantije, sebe smatrali Romejima, tj. Rimljanima. Vizantinci su za ispaljivanje tečnog plamena ka neprijatelju koristili mlaznice pod pritiskom (sifone), na način koji podseća na moderni bacač plamena. Vizantijske galije bile su snabdevene mehanizmima koji…

  • Teodora vizantijska carica

    Teodora, vizantijska carica. Izvod iz knjige: Vizantiske slike, autor Šarl Dil . Prvi put objavljena na srpskom jeziku u Beogradu 1927. godine u izdanju Srpske književne zadruge. Teodora (oko 497 – 548) bila je supruga istočnorimskog (vizantijskog) cara Justinijana I i njegova najbliža savetnica i saradnica preko dvadeset godina. Ipak, zahvaljujući Prokopijevoj „Tajnoj istoriji“ Teodora je prevashodno ostala upamćena kao kurtizana koja se uznela do carskog trona. Ilustracija u zaglavlju prikazuje Caricu Teodoru sa njenom svitom, predstavljene na mozaiku u crkvi San Vitale u Raveni (547. g.). Sledi izvod o carici Teodori iz dela “Vizantiske slike”. Sudbina Teodore, carice vizantiske, koja se iz kulisa Hipodroma popela na presto Cezara, imala…