Istorija

ŽIVO SLOVO : LIVEBLOG

Živo slovo je microblogging stranica na blogu Aknjige.com, zamišljena kao mesto za kraće sadržaje iz istorije, književnosti, umetnosti i slično. Stranica se povremeno osvežava novim sadržajem i dostupna je putem veb adrese aknjige.com/live

  • Praznik u Rimu (Roman holiday)

    Praznik u Rimu (Roman holiday), film iz 1953. godine u kojem je, pored ostalog, promovisana Vespa i Italija kao turistička destinacija. Film koji je “naterao” gomile Amerikanaca da se zapute ka večnom gradu i može se slobodno reći pokrenuo italijansku industriju i turizam. U glavnim ulogama ovog klasika su Odri Hepbern i Gregori Pek, ali je najveća zvezda ipak grad Rim. Te 1953. godine “Praznik u Rimu” bio je drugi najgledaniji film u američkim bioskopima. Ovaj film definisao je jednu eru i uopšte ideal lepote, posebno u američkom društvu. Moderna romantična bajka čiji se uticaj na modu i stil života posleratne generacije oseća i danas.

  • Priče iz knjižare 4: Srpske naseobine u Italiji XV-XIX veka

    Godine 2007. došao sam do podatka da u južnoj Italiji postoje neki moji sunarodnici koji tamo žive već 500 godina i dan danas govore našim jezikom ili kako ga on zovu “na našu”. Te 2007. kupio sam u jednoj knjižari “Glasnik Srpskog učenog društva”, knjiga broj 62, štampana u Beogradu 1885. godine. Na strani 273 nalazi se članak pod imenom „Srpske naseobine u južnoj Italiji“, autor Risto Kovačić, profesor slavistike u Rimu koji je od 1884. godine boravio u italijanskom regionu Molize i svoje izveštaje o Srbima u Južnoj Italiji objavio u pomenutom broju 62 GSUD…

  • U postojbini saga, putopis

    Putopis Stevana Majstorovića, sa uvodnim tekstom nobelovca Ive Andrića, otkriva nam Island i njegovu izvanredno zanimljivu i nama malo poznatu kulturnu i političku istoriju. Upoznajemo i savremeni Island koji po mnogim kulturnim dostignućima, pravnim institucijama, standardu, broju listova i časopisa (srazmerno broju stanovnika), biblioteka i pročitanih knjiga prednjači u svetu. Ova knjiga neposrednim svedočenjem, izbrušenom rečenicom i živim i sažetim opisima oživljava jedan književni rod, dugo stvaralački neprisutan u našoj literaturi. Knjiga sadrži veći broj originalnih fotografija i drugih ilustracija. Izdavač: Prosveta 1972.

  • Orden Svetog Save od kralja Milana

    Krajem devetnaestog veka, u januaru 1883., osnovao je srpski kralj Milan Obrenović, orden Svetoga Save. Sava, prvi srpski prosvetitelj, koji je sa svojim ocem Nemanjom, koji se kao monah zvao Simeon, osnovao je 1192. godine, čuveni manastir Hilandar, na svetoj Gori Atonskoj. Ovaj manastir bio je dugo vreme rasadnik prosvetne delatnosti u Srbiji. Od Kralja Milana osnovani orden, predviđen za područje crkve, prosvete, nauke i umetnosti, bio je stoga jedna vidna spona sa manastirom Hilandarom i književnošću stare Srbije.

    Medalja ordena sastojala se iz jednog belog Jovanitskog krsta, sa obostranim zlatom oivičenim plavim optočivanjem, pod kraljevskom krunom. U uglovima se nalaze zlatni okrunjeni dvoglavi orlovi sa grbom na grudima. U sredini krsta, nalazi se, u jednom belom ovalu u boji, slika svetoga, Save, na čijem je plavom oivičenju stajala jedna stara srpska izreka napisana, koja u nemačkom prevodu otprilike znači: „U sopstvenom domu, nalazi se snaga”. Orden je bio u pojedine stepene podeljen. Bela traka ordena, imala je jednu plavu štraftu na svakoj strani.

  • Jaša Tomić o narodnom imenu

    Je li ono narod, koji ne zna ni kako se zove? Može li u jednom narodu da se svaki zove kako hoće? Pita srpski novinar i političar Jaša Tomić u svojoj knjižici iz 1909. godine “Kako se zovemo?”. Kod nas je došlo dotle, zaključuje.

    Jesmo li Srbi? Hrvati? Hrvati i Srbi zajedno? Hrvato-Srbi? Srbo-Hrvati? Ko će ga znati. Došlo je vreme, da se svaki može zvati kako mu je volja. I sebe i jezik svoj. U nekim srpskim novinama čitamo ovako, u nekim onako. U jednoj kući, na jednom ognjištu jedan brat kaže, da pripada srpskom narodu i samo srpskom narodu, a drugi brat govori, da je to srpsko-hrvatski narod. I ima domova, gde o tome razno govore otac i sin, unuk i ded. Nema, hvala Bogu mnogo, ali ima. Nek je i jedan, mnogo je.

    Neću da govorim o velikim i naprednim narodima. Ali pitam: Da li se Grci, da li Bugari, da li Rumuni, da li makar i Cigani prepiru oko toga, šta su i kako se zovu?!

    Narodno ime razvijalo se sa prošlošću naroda. Sa istorijom njegovom, sa patnjama njegovim i svetlim danima njegovim. Nijedan član naroda ne može odbaciti sa sebe narodno ime, kao kaput s leđa i navući drugi. Koji bi narod hteo da izvadi iz svojih grudi narodno ime, morao bi s tim imenom iščupati i krv i meso i samu srž. Morao bi s narodnim imenom iščupati sve ono iz čega se sastoji narod.

    Zato oni koji od nas traže ime, znaju dobro šta rade. Traže sa imenom i sve drugo što stvara Srbina.

    Izvor: Kako se zovemo? (srpsko i hrvatsko pitanje) - Jaša Tomić, Novi Sad 1909
  • Priče iz knjižare 3. Ukradena slava srpske vojske: Zapisi Luja Kordijea

    Luj Kordije napisao je knjigu “Victoire éclair en Orient 15-29 septembre 1918” ili u prevodu “Munjevita pobeda na Istoku” u kojoj argumentovano tvrdi da je sudbina Prvog svetskog rata odlučena na Solunskom frontu, prvenstveno zahvaljujući učinku srpske vojske. Kordije takođe piše i o naporima da se na Zapadu umanji značaj srpskih pobeda.

     

  • Miloš Obrenović i Sveti Sava

    Miloš Obrenović u novostvorenoj knjaževini Serbskoj nije zaboravio da još prvih dana svoga knjaževanja zvanično odredi Sv. Savu za patrona svih srpskih škola. Njegova naredba išla je i dalje: “Da i  Bugari i Grci i Cincari u Beogradu moraju svetkovati Sv. Savu”. Tako Kragujevac, Beograd, Šabac i Požarevac sa svojim školama proslavljaju S. Savu još od 1823. godine.

    Izvor: Srpska muzika i njeni pioniri, Leskovac 1937

  • Rečnik jezika Katarine Velike

    Po naredbi ruske carice Katarine II Aleksejevne, izašao je 1787. godine uporedni rečnik 200 jezika. Među 12 slovenskih, srpski jezik zauzimao je peto mesto, dok bugarskog, slovenačkog i hrvatskog jezika nije bilo, jer su se prema slovenskoj gramatici i govornoj fonetici smatrali dijalektima i narečjima srpskog jezika.

    Izvor: Srpsko narodno ime i jezik. Petar M. Jovanović, Bitolj 1927.

  • Blago Sijera Madre

    Čudesno zanimljiv roman; roman u kome ima malo lica, u kome nema ženskih lica, roman u kome nema ni ulepšavanja, ni izmišljanja. Blago Sijera Madre je uzbudljiv i zanimljiv istorijski roman o starim o kopačima zlata, ispričan prizvukom starih priča koji čitamo kao da se sada, tu pred nama, sve to dešava. Roman u kome nam se čini kao i da nema radnje, zapleta, a toliko ima toga da se mogao prikazati i na filmu. Ovaj Travenov roman se čita, u doslovnom značenju, bez predaha, od prve do poslednje strane.

    Novo pokolenje, Beograd 1952.

  • Divlja reka

    U uzbudljivom romanu “Divlja reka” Luis Bromfild je opisao događaje jednog od najinteresantnijih razdoblja američke istorije – američki građanski rat i život nju Orleansa, kada su ovaj grad okupirale trupe Severa. Uzbudljiva radnja brzo se prenosi iz baroničine kuće u usamljenu kuću na plantaži, koju guta plamen, na napušten brod u pustom rukavcu Misisipija, i luksuzne odaje na spratu Lioninog noćnog lokala. Likovi lepog Toma, strasne Lione, nežne Agnese, tajanstvene baronice surovog generala Viksa, uzaludno hrabrog Makaviša, neiskusnog poete Davida, posrnule mulatkinje Klelije i mnogih drugih, dati su siguenim i upečatljivim potezima. Omladina, Beograd 1956, edicija Plava knjiga. br. 11.

    Luis Bromfild (1896-1956) je istaknuti američki pisac i dobitnik Pulicerove nagrade.

  • Šta je tipik?

    Tipik ili crkveni ustav, je zbornik sa propisima o uređenju manastira, monaškog života i pravilima bogosluženja tokom godine. Tipik je preuzet iz Istočnog rimskog carstva (Vizantije). Kod nas je postojao kako za pojedine manastire (Hilandarski, Studenički, Karejski tipik), tako i za srpsku crkvu uopšte. Hilandarski tipik napisao je Sveti Sava 1200. godine nakon pisanja Karejskog tipika. Sveti Sava je tipikom odredio norme kaluđerskog života u manastiru, kao i organizaciju manastirske uprave. Tipik je napisan po ugledu na prolog tipika konstantinopoljskog manastira Bogorodice Blagodateljice.

  • Šta je florilegijum?

    Florilegijum (florilegium) je latinski izraz za antologiju, zbirku odabranog štiva, izreka, mudrosti, pesama, epigrama, od različitih autora, hrišćanskih otaca i mislilaca u srednjem veku. U florilegijum su izdvajani određeni delovi raznih tekstova kao primeri određenih tema. Ovakve zbirke su predstavljale opšti pristup nekom važnom, recimo etičkom pitanju.

  • 29. jul 1914. i početak rata

    Pre svanuća 29. jula 1914 godine otpočeo je austro-ugarski napad na Srbiju na raznim mestima. Bombardovanje Beograda počelo je u jedanaest časova, tako je Ministarstvo inostranih dela iz Niša obavestilo cirkularom sva poslanstva Srbije na strani, sa potpisom predsednika vlade Pašića. Dodato je da je jača pešadijska vatra bila oko mosta na Savi koji je bačen u vazduh.