• Istorija

    Večernji raport upravniku Beograda nakon Majskog prevrata

    U večernjim satima, 29. maja 1903. godine, starešina kvarta Savamalskog podneo je svoj redovni izveštaj upravniku grada Beograda, pukovniku Bogdanu Damjanoviću. Damjanović je od zavereničke vlasti postavljen na dužnost upravnika grada baš tog dana. Na tom mestu smenio je Božidara Maršićanina, iskusnog i pouzdanog činovnika, vernog porodici Obrenović, koji se nalazio na mestu upravnika Beograda od 13. jula 1900. do 29. maja 1903. godine. Inače, Uprava grada Beograda bila je upravno-bezbednosna institucija u Beogradu u periodu 1839-1944. Beogradom su u to vreme upravljala dva organa vlasti, Uprava grada Beograda kao nosilac policijske i upravne državne vlasti i Opština grada Beograda kao nosilac samoupravne vlasti. Kako je glasio prvi raport koji…

  • Istorija

    Anita Garibaldi, heroina dva sveta

    Život Ane Marije de Hesus Ribeiro da Silva, poznatije pod imenom Anita Garibaldi, trajao je samo dvadeset osam godina, ali po onome što je u te godine stalo, kao da je živela sto godina. Rođena je 30. avgusta 1821. godine u mestu Morrinhos (Laguna, Brazil) od oca Bento Ribeiro da Silva i majke koja se zvala Maria Antonia de Jesus Antunes. Prvi deo njene priče počinje upravo u Laguni u Brazilu, gde je 1835. godine, sa samo četrnaest godina, udata za obućara imena Manuel Duarte de Aguiar, da bi na taj način spasila svoju porodicu od siromaštva. To je ujedno i početna godina revolucije poznate kao “Revolução Farroupilha”, rata za…

  • Istorija

    Pesma zaverenika Ljubomira Vulovića “Jednom kralju”

    Major Ljubomir Vulović, kako ga Dejvid Mekenzi naziva u svojoj knjizi “Solunski proces”, bio je “udarna pesnica Crne ruke”. Vulović je rođen 1876. godine u selu Vukosavci, u okolini Kragujevca. Pohađao je artiljerijsku podoficirsku školu, da bi 1903. godinu i Majski prevrat dočekao kao artiljerijski potporučnik i pristalica Narodne radikalne stranke. Kao Apisov istomišljenik i čovek koji nije voleo dinastiju Obrenović i njenu politiku, bez oklevanja prilazi zaverenicima i učestvuje u Majkom prevratu, u noći 29. maja 1903. godine. Vulović je služio u Dunavskoj diviziji gde je imao zadatak da spreči komandanta dunavske divizije, pukovnika Dimitrija Nikolića, pristalicu dinastije Obrenović, da izvede jedinicu iz garnizona i uguši puč. Nakon Majskog…

  • Istorija

    Hecendorfov austro-ugarski ratni plan na Balkanu 1914

    Franc Konrad fon Hecendorf (1852-1925) bio je austrougarski general i načelnik generalštaba austrougarske vojske na početku Prvog svetskog rata. Zalagao za modernizaciju oružanih snaga K.u.K. monarhije, koju je smatrao nemačkim carstvom. Verovao je da je neminovan sukob germanske i slovenske civilizacije. Više puta je predlagao preventivni rat protiv Srbije, da bi se na taj način smanjila opasnost za koju je on verovao da postoji. “Ilustrovana vojna enciklopedija”, izdata u Beogradu 1939. godine, ovako opisuje Hecendorfov austro-ugarski ratni plan na...