• Istorija

    Američki diplomata o kralju Aleksandru Obrenoviću

    U tekstu pod naslovom “Srbija: Sada i u budućnosti”, koji je objavljen 25. juna 1903. godine u “Independent” magazinu, američki političar i diplomata Loudon Snowden (1835-1912), dao je svoje mišljenje o tada već počivšem kralju Aleksandru Obrenoviću. Od 1889. do 1892. godine Snouden je služio kao poslanik Sjedinjenih Država u Grčkoj, Rumuniji i Srbiji, a od 1892. do 1893. služio je kao ministar Sjedinjenih Država u Španiji. U vreme kada se dogodio Majski prevrat Snouden je već bio daleko od Srbije i o toj kobnoj noći saznao je iz novina. Zato ću taj deo izostaviti i ispod navesti samo njegova sećanja na ličnost kralja Aleksandra. Između držanja moga oca i…

  • Istorija

    Gde se nalazila kuća Drage Mašin u Beogradu?

    Jednom dobar novinar, uvek dobar novinar. Ako želimo da saznamo gde je živela udovica Draga Mašin pre udaje za kralja Aleksandra Obrenovića, moraćemo da priupitamo jednog starog novinara, Peru Todorovića. U Todorovićevom podlistu “Ogledalo“, koji je od 19. oktobra 1903. izlazio uz “Male novine”, u članku pod naslovom “Krstovi i grobovi”, Pera otkriva lokaciju svog, kao i prebivališta dvorske dame i buduće srpske kraljice Drage. Pre svoje udadbe za kralja Aleksandra, pok. kraljica Draga bila je naša prva komšinica u Beogradu. Kuće su nam bile jedna prema drugoj, obadve na uglu Sv. Savske i Zorine (Kneginje Zorke), naša s desne, a njena s leve strane idući sv. savskoj crkvici. Ranije…

  • Komunistički proglas 1920
    Istorija

    Komunistički proglas iz 1920: Radnom narodu sela!

    Socijalistička radnička partija Jugoslavije (komunista) (SRPJ(k)), osnovana je na Kongresu ujedinjenja u Beogradu, 20-23. aprila 1919. godine. Na drugom kongresu, u Vukovaru 20-25. juna 1920. godine, partija menja ime u Komunistička partija Jugoslavije (KPJ). 30. decembra 1920. godine rad KPJ je zabranjen. Jedan deo članova nastaviće rad u ilegali. Proglas SRPJ, štampan na plakatu, objavljen je na Uskrs, 11. aprila 1920. godine. Objavljen je neposredno nakon što su komunisti odneli pobedu na opštinskim izborima u mnogim gradovima Hrvatske, Slavonije i Dalmacije. Bio je namenjen radnicima i zemljoradnicima Srbije. Nakon predizborne kampanje, komunisti su na avgustovskim opštinskim izborima ostvarili odlične rezultate i na teritoriji današnje Crne Gore, Makedonije i Srbije. Određen…

  • srpske pukovske zastave
    Istorija

    Srpska pukovska zastava u Beču i modernista Dušan Matić

    Ono što nisu uspeli da osvoje u ratu, kupili su u miru. Ovako se ukratko može opisati sudbina jedne srpske pukovske zastave, bar ako je sudeći prema tekstu objavljenom u knjizi “Zaboravljeni događaji Velikog rata”, autora Milana Bogojevića (Čuvari, Beograd 2021, str. 161-164). O srpskoj zastavi u bečkom muzeju verovatno ste već čuli ili čitali. Dugo se u medijima raspravljalo da li je zastava original ili kopija, imavši u vidu činjenicu da srpska vojska tokom celokupnog trajanja Prvog svetskog rata nije izgubila nijednu ratnu zastavu, tj. neprijatelj nije uspeo da zarobi i odnese kao ratni plen nijednu zastavu srpskih pukova. Međutim, kako u pomenutoj knjizi piše Bogojević, Austrijanci su ipak…